ระบบโรงพยาบาลคืออะไร
หลายแห่งเรียกระบบนี้ว่า ระบบบริหารโรงพยาบาล หรือเรียกสั้น ๆ ว่า ระบบ HIS ข้อมูลของผู้ป่วยหนึ่งคนจะอยู่ภายใต้เลข HN เดียว เมื่อพยาบาลคัดกรองเสร็จ แพทย์เห็นข้อมูลทันที เมื่อแพทย์สั่งยา ห้องยาได้รับคำสั่งทันที และเมื่อจบการรักษา ค่าใช้จ่ายทั้งหมดถูกรวมไว้ที่การเงินโดยไม่ต้องเดินแฟ้มกระดาษหรือกรอกข้อมูลซ้ำ
ระบบโรงพยาบาลที่ดีจึงไม่ได้เป็นแค่โปรแกรมบันทึกข้อมูล แต่เป็นโครงสร้างที่ทำให้งานของแพทย์ พยาบาล เภสัชกร ห้องแล็ป เอกซเรย์ และฝ่ายการเงิน ต่อกันได้อย่างราบรื่นและปลอดภัย
ระบบโรงพยาบาลมีอะไรบ้าง
ระบบโรงพยาบาลแบ่งเป็นโมดูลตามงานของแต่ละแผนก ตัวอย่างด้านล่างคือ 16 Core Modules ของ Centrix HIS ซึ่งครอบคลุมงานหลักของโรงพยาบาลทั่วไป
| กลุ่มงาน | โมดูล | หน้าที่ |
|---|---|---|
| งานผู้ป่วยนอก | Registration | ลงทะเบียน ออก HN ตรวจสอบสิทธิการรักษา อ่านบัตรประชาชน / Passport |
| Appointment | นัดหมายผู้ป่วยและตารางแพทย์ | |
| OPD | ซักประวัติ คัดกรอง ตรวจรักษา บันทึกการวินิจฉัยและหัตถการ | |
| ER | งานอุบัติเหตุและฉุกเฉิน | |
| งานผู้ป่วยใน | IPD | Admit จัดการเตียง ย้ายหอผู้ป่วย และ Discharge |
| Surgery / OR | จองห้องผ่าตัดและบันทึกการผ่าตัด | |
| Labour / LR | งานห้องคลอด | |
| Nutrition | สั่งและจัดอาหารผู้ป่วย | |
| คำสั่งการรักษาและเวชระเบียน | CPOE / EMR | แพทย์สั่งยา แล็ป และ X-ray ผ่านระบบ บันทึกเวชระเบียนอิเล็กทรอนิกส์ e-MAR และ e-Form |
| บริการสนับสนุนทางคลินิก | Pharmacy | ตรวจสอบคำสั่งยา จ่ายยา และติดตามการให้ยา |
| Laboratory | รับคำสั่งและรายงานผลตรวจทางห้องปฏิบัติการ | |
| Radiology | รับคำสั่งและรายงานผลรังสีวิทยา | |
| CSSD | งานจ่ายกลางและเครื่องมือปลอดเชื้อ | |
| บริหารและการเงิน | Billing | คิดค่ารักษาและส่งเบิกตามสิทธิ |
| Inventory | คลังยาและเวชภัณฑ์ | |
| System Admin | ผู้ใช้ สิทธิ์การเข้าถึง และข้อมูลหลัก (Master Data) |
ระบบรอบข้างที่ต้องเชื่อมต่อ
นอกจากโมดูลหลัก ระบบโรงพยาบาลต้องรับส่งข้อมูลกับระบบอื่นได้ เช่น ระบบห้องแล็ป (LIS) ระบบภาพรังสี (RIS / PACS) ระบบบัญชีและจัดซื้อ (ERP) เครื่องวัดสัญญาณชีพ เครื่องอ่านบัตรประชาชนหรือ Passport ตู้ Kiosk ลงทะเบียน ระบบคิว เครื่องรูดบัตร (EDC) และระบบส่งเบิก ความสามารถในการเชื่อมต่อเหล่านี้มักเป็นตัวตัดสินว่าโครงการจะสำเร็จหรือไม่
HIS, EMR, EHR และ Smart Hospital ต่างกันอย่างไร
คำเหล่านี้มักใช้ปนกัน แต่ครอบคลุมขอบเขตต่างกัน
| คำ | ความหมาย | ขอบเขต |
|---|---|---|
| HIS (Hospital Information System) | ระบบหลักของทั้งโรงพยาบาล ครอบคลุมทั้งงานคลินิกและงานบริหาร การเงิน | ทั้งโรงพยาบาล |
| EMR (Electronic Medical Record) | เวชระเบียนอิเล็กทรอนิกส์ เป็นส่วนหนึ่งของ HIS บันทึกข้อมูลทางคลินิกของผู้ป่วย | ในโรงพยาบาลเดียว |
| EHR (Electronic Health Record) | ข้อมูลสุขภาพที่แลกเปลี่ยนและใช้ร่วมกันระหว่างสถานพยาบาล | ข้ามสถานพยาบาล |
| LIS / RIS / PACS | ระบบเฉพาะทางของห้องแล็ปและรังสีวิทยา เชื่อมต่อรับคำสั่งและส่งผลกลับเข้า HIS | เฉพาะแผนก |
| ERP | ระบบบัญชี จัดซื้อ และบุคคลขององค์กร รับข้อมูลการเงินจาก HIS | งานหลังบ้าน |
| Smart Hospital | แนวคิดการใช้เทคโนโลยีทั้งโรงพยาบาล โดยมี HIS เป็นแกน และเสริมด้วย Kiosk, Dashboard, Telehealth, Mobile App และการแจ้งเตือนอัตโนมัติ | ทั้งองค์กร |
ประโยชน์ของระบบโรงพยาบาล
- ความปลอดภัยของผู้ป่วย แพทย์สั่งยาผ่านระบบ (CPOE) ลดปัญหาอ่านลายมือผิด ระบบแจ้งเตือนประวัติแพ้ยา และติดตามยาตั้งแต่สั่งจนถึงให้ยาผู้ป่วย (Closed-loop Medication)
- ลดเวลารอคอย ข้อมูลไหลถึงแผนกถัดไปทันที ไม่ต้องรอแฟ้มหรือกรอกซ้ำ
- การเงินแม่นยำ ค่ารักษาถูกบันทึกครบตั้งแต่ต้นทาง ส่งเบิกถูกต้อง ลดรายการที่ถูกปฏิเสธการเบิก
- ลดกระดาษ เวชระเบียนอิเล็กทรอนิกส์และ e-Form ช่วยให้โรงพยาบาลก้าวไปสู่ Paperless หรือ Paper-light
- ข้อมูลสำหรับผู้บริหาร ดูรายงานและ Dashboard จำนวนผู้ป่วย รายได้ และการใช้ทรัพยากรได้ทันที
Web-based, Cloud หรือ On-premise เลือกแบบไหนดี
ระบบโรงพยาบาลรุ่นใหม่ส่วนใหญ่เป็นแบบ Web-based ใช้งานผ่านเบราว์เซอร์ ไม่ต้องติดตั้งโปรแกรมที่เครื่องผู้ใช้ ใช้ได้ทั้งคอมพิวเตอร์ แท็บเล็ต และทุกระบบปฏิบัติการ ส่วนการเลือกที่ตั้งของระบบมี 2 แบบหลัก
| Cloud | On-premise | |
|---|---|---|
| ลงทุนเริ่มต้น | ต่ำกว่า จ่ายเป็นค่าบริการรายเดือน / รายปี | สูงกว่า ต้องซื้อ Server และอุปกรณ์ |
| การดูแล | ผู้ให้บริการ Cloud ดูแลฮาร์ดแวร์ | ทีม IT ของโรงพยาบาลดูแลเอง |
| สิ่งที่ต้องมี | อินเทอร์เน็ตที่เร็วและมีเส้นทางสำรอง | ห้อง Server ไฟสำรอง และแผนกู้คืนระบบ |
| เหมาะกับ | โรงพยาบาลที่ต้องการเริ่มเร็วหรือมีหลายสาขา | โรงพยาบาลที่มีนโยบายเก็บข้อมูลไว้ภายใน |
10 เกณฑ์เลือกระบบโรงพยาบาล
ใช้รายการนี้เป็น Checklist เมื่อเปรียบเทียบผู้ให้บริการ และขอให้ผู้ขายสาธิตด้วยกรณีจริงของโรงพยาบาลคุณ
- ครอบคลุมงานจริงของทุกแผนกไล่ดูขั้นตอนงานของแต่ละแผนกเทียบกับหน้าจอจริงของระบบ ไม่ใช่ดูแค่รายชื่อโมดูล
- EMR ครบพอจะลดกระดาษได้มี CPOE, e-MAR, e-Form และบันทึกทางการพยาบาล รองรับ Paperless หรือ Paper-light ตามความพร้อมของโรงพยาบาล
- ส่งเบิกได้ครบทุกสิทธิที่รับรองรับการส่งเบิกของสิทธิที่โรงพยาบาลรับ เช่น บัตรทอง ประกันสังคม ข้าราชการ และประกันเอกชน และอัปเดตตามมาตรฐานการเบิกที่เปลี่ยนไป
- เชื่อมต่อระบบที่มีอยู่ได้จริงขอรายการ Interface ที่เคยทำสำเร็จ เช่น LIS, RIS/PACS, ERP, เครื่องวัดสัญญาณชีพ และเครื่องอ่านบัตร
- ต่อยอดได้พัฒนา Add-on เพิ่มได้ หรือมี API ให้ทีม IT ของโรงพยาบาลดึงข้อมูลไปใช้ต่อ
- ความปลอดภัยและ PDPAกำหนดสิทธิ์ผู้ใช้ตามบทบาท มี Audit log เข้ารหัสการเชื่อมต่อ และมีแผน Backup / กู้คืนระบบที่ทดสอบแล้ว
- แผนการติดตั้งที่ชัดเจนมีระยะเวลา ขั้นตอน เอกสารส่งมอบ การทดสอบ UAT และทีมอยู่หน้างานวัน Go-live
- แผนย้ายข้อมูลจากระบบเดิมตกลงให้ชัดว่าข้อมูลใดย้าย (ทะเบียนผู้ป่วย ประวัติแพ้ยา ข้อมูลหลัก) และข้อมูลเก่าจะเปิดดูได้อย่างไร
- ทีมดูแลหลังติดตั้งมีทีม Support และ R&D ในประเทศ ระยะเวลาตอบสนอง (SLA) และสัญญา MA ที่ชัดเจน
- ต้นทุนรวมตลอดอายุการใช้งานคิดรวมค่า License, Hardware หรือ Cloud, Interface, การอบรม และค่า MA ต่อปี ไม่ใช่ดูแค่ราคาเริ่มต้น
ขั้นตอนการติดตั้งระบบโรงพยาบาล
โครงการติดตั้งระบบโรงพยาบาลโดยทั่วไปมี 8 ขั้นตอน สำหรับ Centrix HIS แผนมาตรฐานของ MedInt ใช้เวลา 7 เดือน (ติดตั้ง 6 เดือน + Go-live Support 1 เดือน) พร้อมรับประกันระบบ 1 ปีหลัง Go-live
- เตรียมโครงการKick-off และวางแผนงาน (WBS)
- เก็บ Requirementวิเคราะห์ขั้นตอนงานของโรงพยาบาล
- ติดตั้งและตั้งค่าระบบบน Cloud หรือ Server ของโรงพยาบาล
- เตรียม Master Dataรายการยา ค่าบริการ แพทย์ หอผู้ป่วย
- Interface และฟอร์มเชื่อมระบบภายนอก ฟอร์ม และรายงาน
- อบรมและ UATอบรมผู้ใช้และทดสอบการยอมรับ
- Go-liveทีมอยู่หน้างาน
- หลัง Go-liveOnline support และปิดโครงการ
อ่านต่อ: เปลี่ยนระบบ HIS ต้องเตรียมอะไรบ้าง: Checklist ก่อนย้ายระบบโรงพยาบาล
Centrix HIS: ระบบโรงพยาบาลที่ MedInt ติดตั้งและดูแล
Centrix HIS (ปัจจุบันเจ้าของผลิตภัณฑ์ บริษัท เมดคิวรี จำกัด ใช้ชื่อ MedHIS) เป็นระบบโรงพยาบาลแบบ Web-based Cloud-native มี 16 Core Modules, Fully EMR, CPOE และ Closed-loop Medication MedInt เป็น Implementation Partner ที่ติดตั้งระบบ พัฒนา Add-on และดูแลหลัง Go-live นอกจากนี้ Centrix ที่เสริม Add-on ของ MedInt ยังรองรับการเบิกจ่าย New SIMB และมี Interface ส่งเบิกผ่าน iClaim
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับระบบโรงพยาบาล
ระบบโรงพยาบาล กับ ระบบบริหารโรงพยาบาล ต่างกันไหม
โดยทั่วไปหมายถึงสิ่งเดียวกัน คือระบบสารสนเทศโรงพยาบาล (Hospital Information System: HIS) ที่ใช้บันทึกและเชื่อมข้อมูลการให้บริการผู้ป่วยทุกแผนก ตั้งแต่ลงทะเบียนจนถึงคิดค่ารักษาและส่งเบิก
ติดตั้งระบบโรงพยาบาลใช้เวลานานเท่าไร
ขึ้นกับขนาดโรงพยาบาล จำนวนแผนก และจำนวนระบบที่ต้องเชื่อมต่อ สำหรับ Centrix HIS แผนมาตรฐานของ MedInt ใช้เวลา 7 เดือน คือ ติดตั้ง 6 เดือน และ Go-live Support 1 เดือน
เปลี่ยนระบบโรงพยาบาลแล้วข้อมูลเดิมจะหายไหม
ไม่หาย ถ้าวางแผนย้ายข้อมูลตั้งแต่ต้น โดยทั่วไปจะย้ายทะเบียนผู้ป่วย ประวัติแพ้ยา และข้อมูลหลักเข้าระบบใหม่ ส่วนประวัติการรักษาเก่าอาจย้ายบางส่วนหรือเก็บไว้ให้เปิดดูย้อนหลังได้ ตามที่ตกลงกันในโครงการ
ต้องมีเซิร์ฟเวอร์ในโรงพยาบาลไหม
ไม่จำเป็นเสมอไป ระบบแบบ Web-based ติดตั้งได้ทั้งบน Cloud และบน Server ของโรงพยาบาล (On-premise) ควรเลือกตามความเร็วอินเทอร์เน็ต นโยบายข้อมูล และงบประมาณ
ระบบโรงพยาบาลต้องรองรับ PDPA อย่างไร
ข้อมูลสุขภาพเป็นข้อมูลอ่อนไหว ระบบควรกำหนดสิทธิ์ผู้ใช้ตามบทบาท บันทึกการเข้าถึงข้อมูล (Audit log) เข้ารหัสการเชื่อมต่อ และมีขั้นตอนสำรองและกู้คืนข้อมูล
โรงพยาบาลที่ใช้ Centrix HIS / MedHIS อยู่แล้ว ให้ MedInt ดูแลต่อได้ไหม
ได้ MedInt ให้บริการส่วนเสริมและซอฟต์แวร์ที่ทำงานคู่กับระบบเดิม รายงาน Helpdesk และ MA โดยไม่แก้ไขระบบหลัก